Hidradenitis suppurativa evreleri (Hurley)
Hidradenitis suppurativada tedavi kararı evreye göre verilir. Kullanılan sistem Hurley evrelemesidir ve üç basamaklıdır. Ayrımı yapan tek şey iltihabın şiddeti değil, deri altında kalıcı kanal (sinüs traktı) ve nedbe olup olmadığıdır. Erken evrede (Hurley 1) ilaç öndedir; evre 3'te cerrahi kaçınılmaz hale gelir.
Üç evre bir arada
| Evre | Bulgu | Öne çıkan tedavi |
|---|---|---|
| Hurley 1 | Tek tük apse; kanal ve nedbe yok | İlaç tedavisi — dermatoloji |
| Hurley 2 | Tekrarlayan apseler; ayrı ayrı kanal ve nedbe | İlaç + sınırlı cerrahi |
| Hurley 3 | Bölge boyunca birleşmiş kanal ağı | Geniş çıkarma ve onarım |
Evreler tek yönlü ilerlemez zorunlu olarak — erken tedaviyle birçok hasta yıllarca Hurley 1'de kalır. Evrenin yükselmesini engelleyen en güçlü etken, erken tanı ve düzenli takiptir.
Hurley 1: tek tük apse
Bir ya da birkaç ağrılı şişlik vardır. Deri altında kanal yoktur, belirgin nedbe yoktur. Alevlenmeler seyrektir ve kendiliğinden gerileyebilir.
- Tedavi ağırlıklı olarak ilaçla yürütülür
- Bölgesel ve gerektiğinde ağızdan antibiyotikler
- Kadın hastalarda hormonal tedavi seçenekleri
- Tahriş etmeyen günlük bakım düzeni
- Sigaranın bırakılması ve kilo yönetimi
Bu evrede cerrahi genellikle gerekmez. Hastaların büyük bölümü doğru ilaç tedavisiyle kontrol altına alınır. Amaç, evrenin ilerlemesini durdurmaktır.
Hurley 2: tekrarlayan apseler ve ilk kanallar
Aynı bölgede tekrarlayan alevlenmeler vardır. Deri altında birbirinden ayrı kanallar ve nedbe alanları oluşmuştur, ancak bunlar henüz tüm bölgeyi kaplamaz.
- İlaç tedavisi sürer ve genellikle daha uzun süreli planlanır
- Biyolojik tedaviler bu evrede gündeme gelebilir
- Tek tek kanalların açılması (deroofing) gibi sınırlı cerrahi işlemler uygulanabilir
- Geniş çıkarma, yalnızca sınırlı bir alan sürekli sorun çıkarıyorsa düşünülür
Hurley 2, tedavi kararının en tartışmalı olduğu evredir. Aynı hastada bir bölge ilaçla kontrol altına alınırken, başka bir bölge cerrahi gerektirebilir. Karar bölge bölge verilir.
Hurley 3: birleşmiş kanal ağı
Kanallar birbirine bağlanmış, bölgenin tamamı etkilenmiştir. Sürekli akıntı, yaygın nedbe ve hareket kısıtlılığı vardır.
Bu evrede ilaç tedavisi iltihabı azaltabilir ama yapıyı geri döndüremez. Kalıcı çözüm, etkilenmiş bölgenin bütünüyle çıkarılması ve oluşan açıklığın onarılmasıdır.
Onarım seçenekleri
- Lokal flep: komşu sağlıklı dokunun kaydırılması — hareketli bölgelerde tercih edilir
- Perforatör flep: geniş açıklıklarda, kendi damarıyla taşınan doku bloğu
- Deri grefti: çok geniş alanlarda; eklem üzerinde tek başına kullanıldığında kontraktür riski taşır
- İkincil iyileşme: yaranın kendiliğinden kapanmasının beklenmesi; uzun sürer, nedbe kalitesi düşüktür
Hurley 3'te amaç nedbeyi küçültmek değil, hastalığı durdurmak ve bölgenin hareketini korumaktır. Çıkarma alanını küçük tutma çabası, hastalığın geride kalan dokuda sürmesi anlamına gelir.
Sık sorulan sorular
Hangi evrede olduğumu nasıl anlarım?
Ayrımı yapan asıl bulgu, deri altında kalıcı kanal ve nedbe olup olmadığıdır. Bu, muayeneyle değerlendirilir. Tek tük apse ve iz yoksa Hurley 1; ayrı ayrı sert bantlar ve izler varsa Hurley 2; bölge boyunca birleşmiş kanal ağı varsa Hurley 3 düşünülür.
Evre geri döner mi?
Oluşmuş kanal ve nedbe kendiliğinden kaybolmaz, yani evre geriye gitmez. Ancak tedaviyle alevlenme sıklığı azaltılabilir ve evrenin ilerlemesi durdurulabilir. Cerrahi ile çıkarılan bölgede hastalık durdurulmuş olur.
Hurley 1'de ameliyat gerekir mi?
Genellikle gerekmez. Bu evrede ilaç tedavisi çoğu hastada yeterlidir ve gereksiz cerrahi, kalıcı iz bırakır. Cerrahi, dokuda kalıcı yapı oluştuğunda anlamlı hale gelir.
Hurley 3'te ilaç tedavisi işe yaramaz mı?
Yaramaz demek doğru olmaz; ilaç tedavisi iltihabı azaltır, ameliyat öncesi bölgeyi sakinleştirir ve ameliyat sonrası yeni odakların çıkmasını geciktirir. Ancak oluşmuş kanal ağını ortadan kaldırmaz — bu yüzden tek başına yeterli olmaz.
Her bölgem aynı evrede mi olur?
Hayır. Aynı hastada koltuk altı Hurley 1, kasık Hurley 3 olabilir. Bu yüzden tedavi kararı hasta için tek seferde değil, bölge bölge verilir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki tıbbi bilgiler aşağıdaki kaynaklara dayanmaktadır.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk —
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi · Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi üst uzmanlığı ·
Pittsburgh Üniversitesi Baş–Boyun Onarımları eski Direktörü · 600+ mikrocerrahi vaka.
Yayın: 21 Eylül 2026 ·
Son tıbbi inceleme: 21 Eylül 2026
Daha ayrıntılı bilgi
Durumunuzu birlikte değerlendirelim
Şikâyetinizin ne kadar süredir devam ettiğini, geçirdiğiniz tedavileri ve varsa görüntüleme sonuçlarınızı yazın. Fotoğraf da ekleyebilirsiniz — ön değerlendirme için bunlar yeterli olur.
Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir; tanı ve tedavi planı ancak muayene sonrası oluşturulur.