Rekonstrüktif Cerrahi
Mikrotia: doğuştan kulak yokluğu ve onarımı
Mikrotia, kulak kepçesinin doğuştan gelişmemiş ya da eksik gelişmiş olmasıdır. Yaklaşık her 6–10 bin doğumda bir görülür. Çocuğun kendi kaburga kıkırdağından yeni bir kulak iskeleti şekillendirilerek, doğal görünümlü ve ömür boyu kalıcı bir kulak inşa edilebilir.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk — Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi; Pittsburgh Üniversitesi. Son güncelleme:
Mikrotia nedir?
Mikrotia, kulak kepçesinin gebeliğin erken haftalarında tamamlanamayan gelişimi sonucu ortaya çıkar. Tek taraflı olması daha sıktır ve çoğunlukla sağ kulağı etkiler. Kulak kepçesinin yokluğuna sıklıkla dış kulak yolunun dar olması veya hiç bulunmaması (atrezi) eşlik eder.
Derecelendirme
- Derece 1: Kulak küçüktür ancak yapıların çoğu tanınabilir.
- Derece 2: Kulağın alt kısmı belirgin, üst yapılar gelişmemiştir.
- Derece 3: En sık görülen biçim. Yalnızca fıstık şeklinde bir kıkırdak artığı ve kulak memesi vardır; dış kulak yolu genellikle yoktur.
- Derece 4 (anotia): Kulak dokusu tamamen yoktur.
Mikrotia çoğu zaman tek başına görülür, ancak bazı sendromların parçası olabilir. Bu nedenle ilk değerlendirme yalnızca kulakla sınırlı kalmaz; yüz simetrisi, çene gelişimi ve işitme birlikte incelenir.
İşitme ve konuşma gelişimi
Kulak kepçesi sesi toplar, ancak işitmenin asıl işini iç kulak yapar. Tek taraflı mikrotiada karşı kulak sağlıklıysa çocuk genellikle normal konuşma gelişimi gösterir. Yine de sesin yönünü belirlemede ve gürültülü ortamda konuşmayı ayırt etmede güçlük olabilir.
Çift taraflı mikrotiada durum farklıdır: işitme desteği erken dönemde sağlanmalıdır. Bu, kemik iletimli işitme cihazlarıyla yapılabilir ve konuşma gelişimi için kritik önemdedir.
İşitme değerlendirmesi kulak kepçesi onarımından bağımsız ve önceliklidir. Odyoloji ve kulak burun boğaz ekibiyle birlikte planlanır; kepçe onarımı işitmeyi tek başına düzeltmez.
Cerrahi yöntem ve aşamalar
Altın standart, çocuğun kendi kaburga kıkırdağından üç boyutlu bir kulak iskeleti şekillendirilmesidir. Kendi dokusu olduğu için reddedilme riski yoktur, çocukla birlikte büyür ve ömür boyu kalıcıdır.
Neden 8–10 yaş?
- Kaburga kıkırdağı ancak bu yaşlarda iskeleti oyacak kalınlığa ulaşır
- Kulak bu yaşta erişkin boyutunun yaklaşık %85'ine gelir, karşı kulakla simetri kurulabilir
- Çocuk ameliyat sonrası bakıma katılabilecek olgunluğa erişir
- Okul çağında görünümün önem kazandığı dönemin öncesine denk gelir
Aşamalar
- 1. AŞAMA — İSKELETKaburga kıkırdağı alınır, kulak iskeleti oyularak şekillendirilir ve kulak bölgesinde hazırlanan cilt cebine yerleştirilir.
- 2. AŞAMA — KULAK MEMESİMevcut kulak memesi doğru konuma taşınır ve iskeletle bütünleştirilir. Bazı planlarda birinci aşamayla birleştirilir.
- 3. AŞAMA — KULAĞIN AYRILMASIKulak baştan ayrılarak arkasına doku ve deri grefti yerleştirilir; kulağa doğal açısı ve derinliği kazandırılır.
Aşamalar arasında genellikle 4–6 ay bırakılır. Bu süre dokunun yerleşmesi ve kan dolaşımının olgunlaşması için gereklidir.
Bu alandaki deneyim
Mikrotia onarımı, plastik cerrahinin en çok tekrar ve el becerisi gerektiren alanlarından biridir. Kıkırdak oymacılığı, sonucun doğal görünüp görünmeyeceğini doğrudan belirler.
Doç. Dr. Acartürk, her yıl Vietnam'da gönüllü cerrahi misyonlara katılmakta; bu programlarda mikrotia onarımı, dudak–damak yarığı ve brakiyal pleksus cerrahisi uygulamaktadır. Helsinki Üniversitesi'ndeki fellowship döneminde de kulak onarımları çalışma alanlarından biri olmuştur.
Mikrotia onarımında acele etmek, hem kıkırdak yetersizliği hem de simetri açısından sonucu kalıcı olarak sınırlayabilir. Doğru zamanlama, doğru teknikten daha az önemli değildir.
Sık sorulan sorular
Mikrotia ameliyatı için doğru yaş nedir?
Kaburga kıkırdağının yeterli kalınlığa ulaşması ve kulağın erişkin boyutuna yaklaşması nedeniyle genellikle 8–10 yaş önerilir. Çift taraflı olgularda ve göğüs kafesi gelişimine göre bu aralık değişebilir.
Kaç ameliyat gerekir?
Genellikle 2–3 aşama planlanır ve aşamalar arasında 4–6 ay bırakılır. Aşama sayısı mikrotianın derecesine ve mevcut dokuya göre değişir.
Kaburgadan kıkırdak almak çocuğa zarar verir mi?
Alınan kıkırdak bölgesi zamanla kendini onarır ve göğüs kafesi gelişimi normal seyreder. Ameliyat sonrası ilk günlerde göğüs bölgesinde ağrı olması beklenir ve kontrol altına alınır.
Ameliyat işitmeyi düzeltir mi?
Hayır. Kulak kepçesi onarımı görünümü yeniden inşa eder; işitme ayrı bir konudur ve odyoloji ile kulak burun boğaz ekibiyle birlikte değerlendirilir. Gerektiğinde kemik iletimli cihazlar veya ayrı bir işitme cerrahisi planlanır.
Protez kulak bir seçenek mi?
Yapıştırmalı veya implanta tutunan protezler bazı durumlarda seçenektir; özellikle kıkırdak yetersizse veya hasta cerrahi istemiyorsa. Ancak kendi dokusuyla yapılan onarım kalıcıdır ve günlük bakım gerektirmez.
Ameliyattan sonra iz kalır mı?
Kulak arkasında ve göğüste izler oluşur. Göğüsteki kesi meme altı katlantısına gizlenir, kulak arkasındaki izler saç ve kulak gölgesinde kalır; zamanla belirginlikleri azalır.
Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi · Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi · Pittsburgh Üniversitesi
Bu alandaki deneyimi: Mikrotia onarımı, kıkırdak oymacılığında el becerisi ve çok sayıda vaka deneyimi gerektiren bir alandır. Doç. Dr. Acartürk, Helsinki Üniversitesi'ndeki fellowship döneminde kulak onarımları üzerine çalışmış; her yıl Vietnam'da yürüttüğü gönüllü cerrahi misyonlarda mikrotia onarımını düzenli olarak uygulamaktadır.
- Helsinki Üniversitesi — mikrocerrahi ve kulak onarımı fellowship'i
- Vietnam gönüllü cerrahi misyonlarında düzenli mikrotia cerrahisi
- Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi üst uzmanlığı
Mikrotia değerlendirmesi için ilk adım
Çocuğunuzun yaşını, mikrotianın hangi kulakta olduğunu, varsa işitme testi sonuçlarını ve fotoğrafları gönderin. Planlama görüşmesi için size dönüş yapılır.