Rekonstrüktif Cerrahi
Meme kanseri sonrası meme rekonstrüksiyonu
Meme rekonstrüksiyonu, kanser tedavisinin sonu değil, iyileşmenin parçasıdır. Kendi dokunuzla ya da implantla yapılabilir; mastektomiyle aynı seansta ya da tedavi tamamlandıktan sonra planlanabilir. Doğru zamanlama, seçeneklerinizi belirler.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk — Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi; Pittsburgh Üniversitesi. Son güncelleme:
Eş zamanlı mı, sonra mı?
Eş zamanlı (immediate) rekonstrüksiyon
Mastektomi ile aynı ameliyatta yapılır. Meme cildi korunduğu için sonuç genellikle daha doğaldır, hasta memesiz bir dönem yaşamaz ve toplam ameliyat sayısı azalır. Radyoterapi gerekmeyeceği öngörülen olgularda tercih edilir.
Gecikmiş (delayed) rekonstrüksiyon
Onkolojik tedavi, özellikle radyoterapi tamamlandıktan sonra yapılır. Işın görmüş dokuda implantın başarısı düşer; bu nedenle radyoterapi alan hastalarda kendi dokusuyla onarım öne çıkar.
Rekonstrüksiyon kararı, meme cerrahınız ve radyasyon onkoloğunuzla birlikte verilmelidir. Mastektomiden önce plastik cerrahla görüşmek, elinizdeki seçenekleri belirgin biçimde genişletir. Rekonstrüksiyon kanser takibini zorlaştırmaz ve nüks riskini artırmaz.
Rekonstrüksiyon yöntemleri
DIEP flebi — kendi dokunuzla
Alt karın bölgesindeki deri ve yağ dokusu, besleyici damarlarıyla birlikte alınıp göğse aktarılır. Karın kası kesilmez, bu yönüyle eski TRAM yönteminden ayrılır; karın gücü korunur ve fıtık riski azalır. Sonuç yumuşaktır, doğal sarkma davranışı gösterir ve kilo değişimlerinde vücutla birlikte hareket eder.
İmplantla rekonstrüksiyon
Önce bir doku genişletici yerleştirilir, haftalar içinde kademeli doldurularak cilt gerdirilir, ardından kalıcı implantla değiştirilir. Daha kısa ameliyat ve daha hızlı iyileşme sağlar; ancak ışın görmüş dokuda kapsül kontraktürü riski yüksektir.
Latissimus dorsi flebi
Sırttan alınan kas ve deri dokusu, çoğu zaman implantla birlikte kullanılır. Karın dokusu yetersiz olan ya da daha önce karın ameliyatı geçirmiş hastalarda seçenektir.
Yağ enjeksiyonu ile hacimlendirme
Kendi yağ dokunuz, kontur düzensizliklerini gidermek ve ışın görmüş cildin kalitesini iyileştirmek için kullanılır. Genellikle tamamlayıcı bir aşamadır.
Kol lenfödemi ile birlikte tedavi
Koltuk altı lenf nodlarının çıkarılması ve radyoterapi, kolda lenfödeme yol açabilir. Meme rekonstrüksiyonu planlanan hastalarda bu iki sorun tek ameliyatta ele alınabilir: doku aktarımıyla eş zamanlı olarak vaskülarize lenf nodu transferi yapılabilir.
Bu yaklaşım hastayı ikinci bir büyük ameliyattan kurtarır ve lenfödeme erken dönemde müdahale imkânı verir. Ayrıntılar için lenfödem cerrahisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kolunuzda ağırlık hissi, yüzük ya da saatin sıkması gibi erken bulgular fark ederseniz beklemeyin. Lenfödemde erken dönem girişimler, doku sertleşmesi yerleştikten sonra yapılanlardan belirgin şekilde daha etkilidir.
Süreç ve iyileşme
- 1. ADIM — ORTAK PLANLAMAMeme cerrahı ve radyasyon onkoloğuyla birlikte zamanlama ve yöntem kararı.
- 2. ADIM — HAZIRLIKDamar haritalaması, karın dokusunun değerlendirilmesi, sigara bırakma ve genel hazırlık.
- 3. ADIM — AMELİYATDIEP'te 6–8 saat; implantla rekonstrüksiyonda daha kısa. Hastanede 3–5 gün.
- 4. ADIM — İLK 6 HAFTAAğır kaldırma kısıtlaması, karın bölgesi bakımı, kademeli aktiviteye dönüş.
- 5. ADIM — 3–6 AYSimetri düzeltmeleri, karşı memeye gerekirse müdahale, meme başı ve areola rekonstrüksiyonu.
Sık sorulan sorular
Rekonstrüksiyon kanserin tekrarını gizler mi?
Hayır. Yapılan çalışmalar meme rekonstrüksiyonunun nüks riskini artırmadığını ve takibi zorlaştırmadığını göstermektedir. Onkolojik takibiniz normal şekilde sürer.
DIEP ile TRAM arasındaki fark nedir?
DIEP'te karın kası kesilmez, yalnızca damarlar kas içinden ayrıştırılır; karın gücü korunur ve fıtık riski azalır. TRAM'da ise kasın bir bölümü dokuyla birlikte alınır.
Radyoterapi alacaksam ne yapmalıyım?
Işın görmüş dokuda implantın başarısı düşer ve kapsül kontraktürü riski artar. Bu nedenle radyoterapi planlanan hastalarda genellikle kendi dokusuyla onarım ve gecikmiş rekonstrüksiyon tercih edilir.
Yeniden hissedebilecek miyim?
Aktarılan dokuda duyu başlangıçta azdır. Zamanla kısmi duyu geri dönebilir; bazı olgularda sinir bağlantısı da yapılarak duyunun geri kazanılması hedeflenebilir.
Karnımda nasıl bir iz kalır?
Kesi, karın germe ameliyatındakine benzer biçimde bikini hattına yerleştirilir. Göbek yeniden şekillendirilir. Karın bölgesi aynı zamanda düzleşir.
Tek memem alındı, simetri sağlanabilir mi?
Evet. Karşı memeye küçültme, dikleştirme veya büyütme uygulanarak simetri kurulabilir. Bu genellikle ikinci aşamada planlanır.
Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi · Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi · Pittsburgh Üniversitesi
Bu alandaki deneyimi: Meme rekonstrüksiyonu, mikrocerrahi ile estetik cerrahinin birlikte düşünülmesini gerektirir. Doç. Dr. Acartürk hem serbest doku aktarımında hem meme estetiğinde uzun yıllara dayanan pratiğe sahiptir; ayrıca lenfödem mikrocerrahisi yaptığı için meme rekonstrüksiyonunu kol lenfödemi tedavisiyle aynı seansta planlayabilmektedir.
- 300+ serbest doku aktarımı deneyimi
- Lenfödem mikrocerrahisiyle eş zamanlı planlama imkânı
- Amerika'da meme cerrahisi pratiği ve meslektaş yönlendirmeleri
Meme rekonstrüksiyonu değerlendirmesi
Tanınızı, planlanan ya da geçirilmiş cerrahiyi, radyoterapi durumunuzu ve varsa görüntülerinizi gönderin. Onkolojik ekibinizle koordinasyon için size dönüş yapılır.