Rekonstrüktif Cerrahi
Yüz kırıkları ve çene cerrahisi
Trafik kazası, düşme, spor yaralanması ya da darbe sonrası oluşan yüz kırıkları; alt çene, üst çene, elmacık kemiği, burun ve göz çukuru kemiklerini etkileyebilir. Tedavinin amacı yalnızca kemiği kaynatmak değil, ısırma düzenini, göz pozisyonunu ve yüz simetrisini eski haline getirmektir.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk — Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi; Pittsburgh Üniversitesi. Son güncelleme:
Hangi kırıklar tedavi edilir?
Yüz iskeleti birbirine bağlı ince kemiklerden oluşur; bir bölgedeki kırık çoğu zaman komşu yapıları da etkiler. Alt çene halka biçimli bir kemik olduğu için, kırıkların önemli bir kısmında birden fazla noktada kırık bulunur.
- Alt çene (mandibula) kırıkları — dişlerin kapanışını ve çiğnemeyi doğrudan etkiler
- Üst çene (maksilla) kırıkları — ısırma düzeni ve burun-sinüs yapısını ilgilendirir
- Elmacık kemiği kırıkları — yanakta çöküklük, ağız açmada kısıtlılık yapabilir
- Göz çukuru (orbita) tabanı kırıkları — çift görme ve gözün geriye kaçmasına neden olabilir
- Burun kemiği ve burun-göz arası kırıklar
Yüz kırığıyla birlikte baş yaralanması, görme kaybı, bilinç değişikliği ya da nefes almada zorluk varsa önce acil servise başvurulmalıdır. Kırık onarımı, hayati değerlendirme tamamlandıktan sonra planlanır.
Hangi bulgular kırığı düşündürür?
- Dişlerin eskisi gibi kapanmaması, ısırırken kayma hissi
- Ağzı açmada zorluk ya da ağrı
- Yanakta, dudakta veya çenede uyuşma
- Yüzde asimetri, çöküklük ya da basamak hissi
- Çift görme, göz çevresinde belirgin morarma
- Burun şekil bozukluğu, burun kanaması
Bu bulguların varlığında, şişlik inmeden önce değerlendirme yapılması önemlidir; şişlik bazı deformiteleri geçici olarak gizleyebilir.
Tedavi nasıl planlanır?
Ameliyatsız izlem
Yer değiştirmemiş, ısırmayı bozmayan ve işlev kaybı yaratmayan bazı kırıklar yumuşak diyet ve yakın takiple iyileşebilir.
Plak-vida ile sabitleme
Yer değiştirmiş kırıklarda kemik parçaları doğru konuma getirilir ve titanyum plak-vidalarla sabitlenir. Kesiler çoğunlukla ağız içinden, göz kapağının iç yüzünden ya da doğal çizgilerden yapılır; böylece yüzde görünür iz en aza iner.
Geç başvurulan ve yanlış kaynamış kırıklar
Yanlış konumda kaynamış kırıklarda kemik yeniden ayrılıp düzeltilebilir. Kemik kaybı olan ağır yaralanmalarda, gerektiğinde mikrocerrahi ile damarlı kemik aktarımı (örneğin fibula flebi) planlanır.
Ameliyat ve iyileşme
- 1. ADIM — DEĞERLENDİRMEMuayene, 3B tomografi ve ısırma düzeninin incelenmesi; göz tutulumu varsa göz hekimiyle ortak değerlendirme.
- 2. ADIM — AMELİYATGenel anestezi altında kırıkların yerine konması ve sabitlenmesi.
- 3. ADIM — İLK HAFTALARÖdem ve morluğun gerilemesi, yumuşak diyet, ağız hijyeni.
- 4. ADIM — KEMİK İYİLEŞMESİKemik kaynaması genellikle haftalar içinde tamamlanır; bu süreçte sert gıdalardan kaçınılır.
- 5. ADIM — KONTROLLERIsırma düzeni, yüz simetrisi ve duyu takibi.
Videolar
Doç. Dr. Acartürk Anlatıyor
Kapağa dokunun, video bu sayfada oynar.
Mikrocerrahi ile çene onarımı — 12 yıllık takip
Kemik grefti ile alt çene onarımıSık sorulan sorular
İzmir'de yüz ve çene kırığı için hangi doktora gidilir?
Yüz ve çene kırıkları; plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi ile ağız, yüz ve çene cerrahisi uzmanlarının ortak alanıdır. Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk, İzmir Bayraklı'da hem plastik cerrahi hem de T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi üst uzmanlığıyla yüz kırıklarının tedavisini ve geç kalmış/yanlış kaynamış kırıkların düzeltilmesini yapmaktadır. Taze yaralanmalarda önce acil servise başvurulmalıdır.
Çene kırığında çenem tel ile bağlanır mı?
Günümüzde yer değiştirmiş kırıkların çoğu plak-vida ile sabitlendiği için uzun süreli tel bağlama nadiren gerekir. Bazı olgularda kısa süreli ısırma sabitlemesi kullanılabilir; karar kırığın yerine ve tipine göre verilir.
Ameliyattan sonra yüzümde iz kalır mı?
Kesiler çoğunlukla ağız içinden veya göz kapağının iç yüzü gibi gizli bölgelerden yapılır. Açık yara ile gelen yaralanmalarda mevcut yara hattı kullanılır ve estetik prensiplerle kapatılır.
Plaklar çıkarılmak zorunda mı?
Titanyum plaklar genellikle kalıcı olarak yerinde bırakılır. Enfeksiyon, rahatsızlık ya da ele gelme gibi bir sorun olursa ikinci bir işlemle çıkarılabilir.
Ne zaman normal yemek yiyebilirim?
İlk haftalarda yumuşak diyet önerilir. Sert gıdalara geçiş, kemik iyileşmesi kontrol muayenesinde değerlendirildikten sonra yapılır.
Kaynaklar
Bu sayfadaki tıbbi bilgiler aşağıdaki kaynaklara dayanmaktadır.
Doç. Dr. Tahsin Oğuz Acartürk
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi · Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi · Pittsburgh Üniversitesi
Bu alandaki deneyimi: Yüz ve çene kırıklarının tedavisi, hem kemik yapıyı hem de ısırma, göz ve yüz simetrisi gibi işlevleri birlikte düşünmeyi gerektirir. Doç. Dr. Acartürk, plastik cerrahinin yanında T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi üst uzmanlığına sahiptir; Pittsburgh Üniversitesi'nde Baş–Boyun Onarımları Direktörü olarak görev yapmıştır.
- Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi üst uzmanlığı — T.C. Sağlık Bakanlığı
- Pittsburgh Üniversitesi Baş–Boyun Onarımları eski Direktörü
- 600+ mikrocerrahi vaka
Değerlendirme için başvurun
Tomografi görüntülerinizi ve yaralanmanın ne zaman olduğunu gönderin. Geç kalmış veya yanlış kaynamış kırıklar için de değerlendirme yapılır.